عیسی ارجی

   سیب گوشت سرخ یکی از درختان میوه خاص و کمیاب می‌باشدکه به دلیل قرمز بودن رنگ گوشت آن،کیفیت خوراکی و میزان بالای آنتی‌اکسیدان موجود درآن مورد توجه است. بنابراین دستیابی به روش بهینه و مناسب به منظور ریزازدیادی آن از اهداف اصلی کشت بافت می‌باشد. در این مطالعه تاثیرکیتوزان و سدیم نیتروپروساید بر ریزازدیادی سیب گوشت سرخ (بسطام و بکران) مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله پرآوری اثر غلظت‌های مختلف سدیم نیتروپروساید (3،0 و 5 میلی‎گرم بر لیتر)، کیتوزان (0، 20، 40   و60   میلی‌گرم بر لیتر) و اثر متقابل آن‌ها در محیط کشت پایه   MS حاوی تنظیم کننده رشد گیاهی 1 میلی‌گرم بر لیتر BAP و 1/0 میلی‌گرم بر لیتر IBA مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله باززایی از برگ، بخش انتهایی برگ در شرایط تاریکی روی محیط کشت پایه ‌ MS حاوی تنظیم کننده‌های رشد 3/3 میلی‌گرم بر لیتر TDZ و 4/0 میلی‌گرم بر لیتر IBA قرار گرفت و پس از چهار هفته ریزنمونه‌های فوق به منظور بررسی اثر غلظت‌های سدیم نیتروپروساید (3،0 و 5 میلی‎گرم بر لیتر) و کیتوزان (0، 20، 40   و60 میلی‌گرم بر لیتر) و اثر متقابل آن‌ها در محیط پایه MS حاوی تنظیم کننده رشد گیاهی 1 میلی‌گرم بر لیتر BAP و 1/0 میلی‌گرم بر لیتر IBA قرار گرفت. در مرحله ریشه‌دهی، به منظور بررسی نوع محیط کشت پایه MS 2/1 (جامد و مایع) و غلظت‌های تنظیم کننده رشد IBA (0، 1، 2 و3 میلی‌گرم بر لیتر) انجام شد. طبق نتایج مشاهده شده در مرحله پرآوری بیشترین قطر ساقه (17/0 میلی متر) مربوط به ژنوتیپ بسطام در محیط کشت حاوی کیتوزان با غلظت 40 میلی‌گرم بر لیتر و بیشترین طول و عرض برگ (74/1 و97/0 سانتی‌متر به ترتیب) در ژنوتیپ بکران درمحیط کشت حاوی کیتوزان با غلظت 20 میلی‌گرم بر لیتر مشاهده شد. بلندترین ارتفاع گیاهچه (26/6 سانتی‌متر) مربوط به ژنوتیپ بسطام در محیط فاقد تیمار      و بیشترین تعداد برگ (51/16 عدد)، طول و عرض برگ (49/1 و 90/0 سانتی‌متر) مربوط به ژنوتیپ بکران در    محیط حاوی   با غلظت 5 میلی‌گرم بر لیتر می‌باشد. در آزمایش باززایی از برگ ژنوتیپ بسطام، بیشترین درصد باززایی (30 درصد) و تعداد نوساقه (50/5 عدد) در محیط کشت حاوی40 میلی‌گرم بر لیتر کیتوزان و3 میلی‌گرم بر لیتر    به دست آمد و بیشترین ارتفاع نوساقه   مربوط به اثرمتقابل40 میلی‌گرم بر لیتر کیتوزان و 5 میلی‌گرم بر لیتر    بود. آزمایش ریشه‌دهی ژنوتیپ بکران حاوی تنظیم کننده رشد 2 میلی‌گرم بر لیتر IBA بیشترین تعداد ریشه (17/3 عدد) تولید نموده و ژنوتیپ بکران در محیط کشت جامد حاوی تنظیم کننده رشد 2 میلی‌گرم بر لیتر IBA ، بلندترین طول ریشه (78/3 سانتی‌متر) مشاهده شده. نتایج نشان داد بیشترین درصد زنده‌مانی گیاهچه‌های سازگار شده مربوط به ژنوتیپ بکران (96 درصد) بود. کلید واژگان: کشت بافت، سیب گوشت سرخ،   پرآوری، ریزازدیادی

چغندرقند یکی از گیاهان بسیار مناسب جهت تولید قند و شکر می باشد. برگهای چغندرقند با استفاده از نور خورشید، تولید قند نموده که این قندها به سمت ریشه برگشته و در آنجا ذخیره می شوند. به طور کلی برگها نقش کارخانه قند سازی را بر عهده دارد. درصد قند چغندر، هم برای کشاورز و هم برای کارخانه قند بسیار مهم است چرا که بر این اساس، بهای چغندری پرداخت می گردد. هدف از این تحقیق، تخمین میزان ساکاروز محصول زراعی چغندرقند با استفاده از روش پردازش تصویر و تعیین بهترین زمان برداشت محصول چغندر قند بود. بدین منظور، از سطح 1000 مترمربعی از یک مزرعه چغندرقند، یک ماه قبل از تاریخ برداشت توصیه شده و یک ماه پس از آن بصورت یک روز در میان داده برداری شد. هر بار 5 بوته کامل چغندرقند بصورت تصادفی برداشت شد و از تمامی برگ ها تصویربرداری انجام گرفت. برای تخمین میزان قند چغندرقند و بدست آوردن مناسبترین زمان برداشت آن با روش پردازش تصویر، نیاز به مدل سازی مناسبی بین شاخص برداشت و زمان برداشت محصول است. مهمترین شاخص برداشت چغندرقند، عیار قند است. بدین منظور با استفاده از روش درخت تصمیم گیری سعی شد تا از بین ویژگی های برگ ها و تصاویر آنها موثرترین ورودی ها انتخاب شوند. سپس مدلی جهت یافتن ماکزیمم عیار قند متناسب با زمان برداشت محصول با استفاده از روش RSM طراحی شد. بهترین زمان برداشت محصول چغندرقند با بیشترین عیارقند، روز 210 پس از کشت بدست آمد. در منطقه مورد آزمایش، چغندرقند در روز 215 برداشت شده بود که تقریبا با محاسبات مدل سازی توسط سطح پاسخ همخوانی داشت. برای طراحی یک تصمیم یار است که قادر باشد به کشاورز زمان تقریبی برداشت را اعلام نماید، زمان سپری شده از روزکاشت تا برداشت هر نمونه­، از زمان بهینه برداشت که بیشترین عیار قند را دارد، کسر شد و اختلاف آنها به عنوان خروجی مدل تصمیم یار استفاده شد. نتایج درخت تصمیم نشان داد که میانگین مقدار B مربوط به کوچکترین سطح برگ، مقدار سطح کوچکترین برگ و مقدار سطح بزرگترین برگ ورودی های مناسبی برای تدوین تصمیم یار می باشند. برای طراحی و مدل سازی تصمیم یار، از سه روش مدل سازی سطح پاسخ، انفیس و شبکه های عصبی مصنوعی استفاده شد که این سه ویژگی به عنوان ورودی در نظر گرفته شدند و تعداد روز باقیمانده تا برداشت نیز به عنوان خروجی مدل در نظر گرفته شد. مقدار R2 در روش های سطح پاسخ، انفیس و شبکه­های عصبی   به ترتیب 83/0، 832/0 و 80/0 بود و روش انفیس در این میان با بیشترین دقت به عنوان بهترین مدل انتخاب شد.   

باغات میوه هسته‌دار در ایران نقش مهمی در اقتصاد کشور دارند. آفات و بیماری‌های مختلفی باعث کاهش عملکرد این محصولات می‌شوند. مگس میوه مدیترانه با نام علمی (Dip: Tephritidae) (Wiedemann) Ceratitis capitata یکی از مهم‏ترین آفات درختان هسته‌دار در جهان است. جهت مهار این آفت استفاده از روش‌های شیمیایی به‌دلیل اثرات جانبی، مناسب نبوده و لازم است از روش‏هایی مانند شکار انبوه با استفاده از تله‌ و جلب‌کننده‌های مختلف استفاده شود. این مطالعه در سال 1401 به‌صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی در یک باغ میوه مخلوط (هلو، شلیل، آلو، زردآلو و بادام) در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه به مساحت دو هکتار انجام شد. در این مطالعه عملکرد چند نوع ترکیب جلب‌کننده (سراترپ، تری‌مدلور، بیولور، پروتیین هیدرولیزات، ملاس چغندرقند و استات آمونیوم) در جلب مگس میوه مدیترانه با استفاده از تله مکفیل بررسی شد. برای تجزیه واریانس داده‌های حاصل از بررسی جلب‌کننده‌های مختلف مگس میوه مدیترانه از نرم‌افزار    استفاده شد و میانگین تیمارها با آزمون توکی در سطح پنج درصد انجام شد. روند تغییرات هفتگی جمعیت مگس میوه مدیترانه نیز در تیمارها و تاریخ‌های مختلف نمونه‌برداری با استفاده از نرم‌افزار اکسل رسم شد. نتایج این پژوهش نشان داد که تاریخ اوج جمعیت این آفت 20/6/1401 با 234 عدد مگس به‏دست آمد. بر اساس نتایج تجزیه واریانس، بین جلب‏کننده‏های مختلف از نظر تعداد آفات به دام افتاده تفاوت معنی­داری وجود داشت (df= 4; f= 97/249; pvalue<0.01). تیمار بیولور بیشترین میانگین مگس مدیترانه را جلب کرده بود و به ترتیب تیمارهای تری‏مدلور و استات آمونیوم قرار داشتند. میزان خسارت وارده به باغ مورد نظر 35 درصد بود. نتایج نشان داد که ترکیبات جلب کننده بیولور و تری‏مدلور که بیشترین شکار مگس میوه مدیترانه‏ای را داشته برای مهار جمعیت این آفت در باغات مذکور توصیه می‏شوند.   

این آزمایش به منظور بررسی اثر غلظت و مقادیر مختلف محلول‏پاشی دودآب بر روی عملکرد و اجزای عملکرد و همچنین برخی از عناصر غذایی غده سیب‏زمینی در سال زراعی 1399-1400 در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی اجرا شد. آزمایش به صورت فاکتوریل به اضافه شاهد در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل مقادیر مختلف دودآب (1 ،5/1و 2 لیتر در هکتار) و دفعات محلول‏پاشی دود‏آب (1، 2 و 3 بار) و تیمار شاهد بودند. نتایج نشان داد اثر تیمار غلظت محلول‏پاشی بر صفات چگالی غده، تعداد غده در یک بوته، عملکرد تک بوته، عملکرد غده در واحد سطح، وزن زیست توده هوایی، آهن، روی و منیزیم غده در سطح یک درصد معنی‏دار گردید. اثر تیمار تعداد محلول‏پاشی نیز بر صفات عملکرد تک بوته، عملکرد غده در واحد سطح، وزن زیست توده ، میزان نیتروژن، پتاسیم، آهن، روی و منیزیم غده در سطح احتمال یک درصد معنی‏دار گردید. اثر متقابل غلظت و تعداد محلول‏پاشی نیز بر صفات عملکرد تک بوته، عملکرد غده در واحد سطح، وزن زیست توده، پتاسیم، آهن، روی و منیزیم غده در سطح احتمال یک درصد معنی‏دار گردید. همچنین اثر تیمار در مقابل شاهد برای صفات عملکرد تک بوته، عملکرد غده در واحد سطح، وزن زیست توده، فسفر، آهن و روی غده معنی دار گردید. نتایج مقایسه میانگین‏ها نشان داد بالاترین چگالی غده به میزان 987/0 گرم بر سانتی‏متر مکعب مربوط به سطح محلول‏پاشی دودآب 5/37 سی‏سی بود.

   خربزه تلخ یا کارلا با نام علمی   Momordica charantia گیاهی است، گرمسیری و نیمه گرمسیری از خانواده کدوئیان که به‌طور گسترده در مناطق آسیا، آفریقا و آمریکای جنوبی به‌منظور میوه آن کشت می‌شود. با توجه به ارزش دارویی بالا، سطح فراوری پایین در کشور، بالا بودن قیمت محصول و میزان نیاز، کارلا از گیاهان دارویی اقتصادی به شمار می‌رود و تولید این محصول به‌صورت زراعی می‌تواند نقش به سزایی در اقتصاد کشور داشته باشد. به‌منظور بررسی اثر سطوح مختلف کود اوره و مرغی و دو شیوه مختلف کشت بر میزان عملکرد، شاخص برداشت، ماده خشک و اجزای عملکرد کارلا، آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات در قالب بلوک کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی دانشگاه رازی کرمانشاه در بهار ???? اجرا شد. در این آزمایش پلات‌های اصلی شامل نوع و ترکیب کود اوره و مرغی در 5 سطح (100 درصد اوره)، (75درصد اوره + 25 درصد مرغی)، (?? درصد مرغی +?? درصد اوره)، (25 درصد اوره + 75 درصد مرغی )، (100 درصد مرغی) و پلات فرعی شامل دو نوع شیوه کشت داربستی و کرتی (پشته‌ای ) بود، از سیستم آبیاری نوار تیپی در این پژوهش استفاده شد. در این پژوهش صفات وزن تر میوه، وزن خشک میوه، طول میوه، قطر میوه، ارتفاع بوته، وزن خشک بوته و شاخص برداشت اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که اثر سطوح کود مرغی و اثر شیوه کشت بر غالب پارا متر های اندازه‌گیری شده معنی‌دار بود. افزایش مقادیر کود مرغی و کاهش مقادیر کود اوره باعث افزایش عملکرد در کارلا شد. در میان شیوه های   کشت نیز بالاترین عملکرد در الگوی کشت کرتی به دست آمد. اثر متقابل الگوی کشت و سطوح کودی نیز در غالب صفات غیر معنی‌دار شد. باتوجه به نتایج آزمایش کاربرد کود مرغی و شیوه کشت داربستی برای کشت کارلا پیشنهاد می شود.    واژه های کلیدی :

   سبزیجات و صیفی‌جات به دلیل داشتن فیبر بالا و خاصیت ضد اکسیدانی   نقش مهمی در سلامت انسان ایفا می­کنند. خیار سبز یکی از قدیمی‌ترین سبزی‌های کشت شده است و بیش از پنج هزار سال تاریخ شناخته شده دارد. خیار سبز با نام علمی Cucumis Sativus متعلق به خانواده کدوییان Cucurbiteacae می‌باشد، که یکی از مهم‌ترین خانواده گیاهی است و شامل 90 جنس و 750 گونه است. پژوهشگران به این نتیجه رسیده­اند که استفاده از کود اوره باعث افزایش عملکرد سبزیجات خواهد شدکه این امر باعث استفاد بی­رویه کشاورزان ازکود اوره شده است. استفاده از کود اوره در مزارع باید تحت کنترل قرار گیرد چرا که استفاده بیش­ از حد نه­تنها در افزایش عملکرد تاثیری نخواهد داشت بلکه باعث تجمع نیترات خواهد شد. با توجه به این‌که سبزیجات و صیفی‌جات قابلیت جذب و احتباس مقادیر زیادی از نیتریت و نیترات را دارا هستند، لذا مصرف این قبیل محصولات توسط انسان موجب به خطر افتادن سلامتی می‌گردد. به این منظور ضوابطی در نظر گرفته شده است که محصولات با مصرف مجاز سموم و کودهای شیمیایی را با عنوان محصول سالم برچسب گذاری می­کنند. تشخیص مصرف بیش­از حد کود اوره در مزارع با استفاده از فن­آوری­های موجود مانند کروماتوگرافی (GC[1]) و یا کروماتوگرافی گازی طیف سنج(GC/MS[2]) انجام می­شود که بسیار هزینه‌بر و زمان­بر است و به کاربرهایی متخصص نیاز دارد. بنابراین لازم است به­دنبال راه­حلی آسان و کم هزینه بود که بتواند در کم­ترین زمان آزمایش را انجام دهد. در این پژوهش پنج سطح کود اوره در خیار با استفاده از روش بینی الکترونیک و آنالیزهای شیمیایی و توسط روش­های کمومتریکس طبقه­بندی شدند. سطوح کود اوره صفر، 100، 200، 300 و 400 کیلوگرم بر هکتار بودند که در هر سطح کود اوره دو برداشت در فواصل زمانی چهار و پنج ماه پس از کشت بذر انجام شد.   فن­آوری بینی الکترونیکی یک تکنولوژی مدرن و پیشرفته است که در صنایع کشاورزی استفاده­های زیادی دارد. در این پژوهش برای تشخیص میزان کود اوره استفاده شده در کشت خیار سبز از ماشین بویایی استفاده شد که دارای هشت حسگر نیمه هادی اکسید فلزی بود و برای اندازه گیری فسفر به روش طیف سنجی، پتاسیم نشر شعله­ای و نیتروژن به­وسیله کجلدال ستفاده شد. داده­های ماشین بویایی به وسیله روش­های ANN، SVM، LDA و QDA و آنالیزهای شیمیایی توسط روش­های PCR، PLSو MLR تحلیل و طبقه­بندی شدند. [1]. Gas Chromatography [2]. Gas Chromatography /Mass Spectrometry

  The aim of this study was to investigate theeffect of using Tenebrio molitorlarvae meal, enriched withyeast or bacteria in the diet of laying hens as a substitute for corn andsoybeans, on egg yield and quality traits. In thisexperiment, 180 laying hens of Lohman white LSL-Lite at 68 weeks of age with 5treatments and 6 replications and each replication containing 6 hens for 8weeks were performed. Experimental treatments include 1) 0% level of mealwormpowder as a control treatment 2) Diets containing 2% mealworm 3) Dietscontaining 2% mealworm with bacteria 4) 2% mealworm with yeast 5) 2% mealwormwith bacteria and Yeasts were enriched.

چکیدهیکی از قدیمی‌ترین محصولات سنتی، درخت انجیر است که در حال حاضر در چندین کشور در سراسر حوزه مدیترانه وجود دارد. ایران جز مراکز مهم انتشار و پراکنش بسیاری از گونه‌های گیاهی است. بنابراین آگاهی از تنوع ژنتیکی انجیر از اهمیت زیادی برخوردار است. پژوهش حاضر به منظور بررسی تنوع ژنتیکی 147 ژنوتیپ انجیرهای غرب ایران با استفاده از صفات مورفولوژیک و نشانگرهای ISSR و SCoT انجام شد. ژنوتیپ‌ها از 25 منطقه در استان‌های کرمانشاه، کردستان و ایلام مورد مطالعه قرار گرفتند. در بخش مورفولوژیک ژنوتیپ‌ها از نظر 58 صفت مربوط به ویژگی‌های درخت، برگ و میوه ارزیابی شدند. نتایج تجزیه خوشه‌ای بر اساس صفات مورفولوژیک، ژنوتیپ‌ها را به پنج گروه تقسیم کرد. تجزیه به مولفه‌های اصلی نیز ژنوتیپ‌ها را به پنج گروه تقسیم کرد. نتایج تجزیه به عامل‌ها حاکی از آن بود که 18 عامل اول 62/75 درصد تنوع بین داده‌ها را توجیه کردند که سه عامل اول را می‌توان تحت عنوان عامل اندازه میوه و برگ، فرم رشدی و عامل موثر بر لوب‌های جانبی کوچک گودی دمبرگ نام برد. تجزیه همبستگی نیز ارتباط معنی‌داری را بین اکثر صفات نشان داد. در بررسی‌های مولکولی، 10 آغازگر ISSR و 10 آغازگر SCoT   چندشکلی نشان دادند. در مجموع 155 باند توسط نشانگر ISSR تولید شد که از بین آن‌ها 144 باند چندشکل بود و درصد چندشکلی متوسط برابر 83/92 درصد بود. با 10 آغازگر SCoT   نیز 183 باند تولید شد که 169 باند چندشکل بود و متوسط چندشکلی نیز 90/91 درصد بود. اندازه باندها بر اساس نشانگرهای ISSR و SCoT   به ترتیب بین 250 تا 2200 و 250 تا 3007 جفت باز متغیر بود. در تجزیه خوشه‌ای بر اساس نشانگرهای ISSR و SCoT ژنوتیپ‌ها به ترتیب در سه و پنج گروه قرار گرفتند که در برخی موارد با گروهبندی مورفولوژیک مشابه بودند ولی در اکثر موارد با هم متفاوت بودند. نتایج تجزیه به مولفه‌های اصلی بر اساس نشانگرهای ISSR و SCoT به ترتیب ژنوتیپ‌ها را به شش و هشت گروه تقسیم کرد که سه مولفه اول به ترتیب 58/48 و 61/55 درصد از تنوع را توجیه نمودند. در بررسی پارامترهای ژنتیک جمعیت، منطقه کرمانشاه برای هر دو نشانگر از نظر تمامی شاخص‌ها دارای بیشترین مقدار بود. نتایج تجزیه واریانس مولکولی برای هر دو نشانگر نشان داد که تنوع بالایی در داخل جمعیت‌ها وجود دارد. آزمون منتل نیز بین ماتریس‌های تشابه حاصل از نشانگر‌های ISSR و SCoT، داده‌های مورفولوژیک با نشانگر ISSR و داده‌های مورفولوژیک با نشانگر SCoT همبستگی معنی‌داری نشان داد. در مجموع می‌توان گفت که غرب ایران دارای ذخایر غنی و تنوع ژنتیکی بالایی در انجیر می‌باشد که برای استفاده در برنامه‌های به‌نژادی انجیر پیشنهاد می‌شود.کلید واژگان: انجیر، تنوع ژنتیکی، غرب ایران، ISSR، SCoT

  در این پایان نامه به بررسی اثر اعمال سطوح ایستابی کم عمق 60 ، 80 و 110 سانتیمتری ( آبیاری آب زیرزمینی ) و آبیاری تکمیلی بر تامین نیاز آبی و عملکرد اجزا محصول سه رقم کلزا ( ظفر، آرجی اس 003 و هایولا) و یک رقم گیاه کاملینا ، در دو سال زراعی 94-1393 و 95-1394 پرداخته شد. آزمایشات در ایستگاه تحقیقاتی گروه مهندسی آب دانشگاه رازی و با بهره گیری از لایسیمترهای موجود که حتی الامکان تمامی شرایط کشت مزرعه برای آنها اعمال گردید و با خاک سیلتی رس منطقه پر شده بودند، انجام گرفت. بر اساس اهداف مورد نظر و وجود تیمارهای متفاوت ، آزمایش ها در   در قالب سه طرح جداگانه (A ، B و C ) دست بندی و مورد تحلیل قرار گرفته است. تیمارهای آب زیرزمینی کم عمق در ، برای کشت بهاره در اول خرداد ماه و درکشت پاییزه در اول اردیبهشت ماه در هر دوسال تکرار طرح اعمال گردید. آب زیرزمینی توسط سیفون ماریوت ها در اختیار گیاه قرار می‌گرفت که به صورت روزانه برداشت می‌شد. همچنین زمان اعمال تیمارهای آبیاری تکمیلی گلدهی و دانه دهی به ترتیب با مشاهده 50% به گل رفتن بوته ها و مشاهده شروع دانه بستن 50 % گیاهان بود. قالب آزمایش فاکتوریل (1 یا 2 عامله ) و بر پایه طرح کاملا تصادفی بود. طرحA ، به بررسی سه سطح ایستابی 60 ، 80 و 110 سانتیمتر و سه ژنوتیپ کلزا و یم رقم کاملینا در سه تکرار پرداخته است. نتایج نشان داد که در هر دو سال ، بیشترین مصرف آب زیرزمینی مربوط به عمق 60 سانتیمتری و کمترین استفاده از آب زیرزمینی مربوط به عمق 110 سانتیمتری بوده است. به علت وضعیت بسیار متفاوت بارندگی در سال های انجام پژوهش در متوسط مشارکت آب زیرزمینی در سه نوبت کشت صورت گرفته بسیار متغییر می‌باشد. همچنین در دو سال اجرای طرح ، کلزا رقم هایولا در هر سه فصل کشت و در هر سه سطح ایستابی   بیشترین کارایی مصرف آب و بیشترین عملکرددانه مربوط به کلزا رقم هایولا بوده است. همچنین در فصل کشت بهاره 95-1394 به دلیل بارندگی زیاد استفاده از آب زیرزمینی کمتر از کشت بهاره 94-1393 بوده است. در طرح B ، اثر اعمال شش تیمار آبیاری تکمیلی بر گیاه کاملینا   اعم از آبیاری در زمان گلدهی ( 40 میلیمتر) آبیاری در زمان دانه دهی ( 20 میلیمتر) آبیاری در زمان دانه دهی (40 میلیمتر) آبیاری هم در مرحله گلدهی(40 ) و هم در مرحله دانه دهی(20 ) میلیمتر   و آبیاری هم در مرحله گلدهی (40 میلیمتر) و هم در مرحله دانه دهی (40 میلیمتر)   و حالت دیم بدون آبیاری در سه تکرار صورت گرفت. به طور متوسط در هر دو سال بیشترین عملکرد دانه مربوط به تیمار آبیاری تکمیلی توام گلدهی(40 میلیمتر) و دانه دهی (40 میلیمتر) و به ترتیب برای سال اول و دوم برابر1475 و 2445   کیلوگرم در هکتار به دست آمد. از لحاظ کارایی مصرف آب نیز این تیمارها در سطح   (5% )   دارای اختلاف معنادار بودند. طرح C، یک طرح دیم مطلق بوده است که جز بارندگی طبیعی هیچ گونه آبی دریافت نکرده و صرفا چگونگی واکنش به تنش خشکی در بین ژنوتیپ‌های مختلف بررسی شده است. بر اساس نتایج به دست آمده ، بین ژنوتیپ‌های طرح C   در سطح 5% اختلاف معناداری بین عملکرد ژنوتیپ‌های مختلف مشاهده شد. در نوبت کشت بهاره 94-1393 و   کشت بهاره 95-1394 و کشت پاییزه 95-1394 به ترتیب   67/1167 ، 1580   و 1366 کیلوگرم در هکتار   در کلزا رقم هایولا مشاهده شد و در نقطه مقابل کاملینا در هر سه نوبت کشت با عملکرد 33/854 ، 67/867 و 27/867 کیلوگرم در هکتار کمترین عملکرد را به خود اختصاص داد. مطابق نتایج این طرح کاملینا از سایر ژنوتیپ‌های مورد بررسی حساستر می‌باشد.