مسعود اخوان کاظمی

تحریم‌های بین‌المللی به‌عنوان ابزاری موثر در سیاست خارجی، تاثیرات عمیقی بر جنبه‌های مختلف توسعه در کشورهای هدف، از جمله   در ابعادتوسعه اقتصادی و سیاسی- اجتماعی دارند. جمهوری اسلامی ایران از سال ???? تاکنون با موج‌های مختلفی از تحریم‌ها مواجه شده است که این فشارها در سه دوره اصلی: پس از تسخیر سفارت آمریکا، برنامه هسته‌ای، و خروج آمریکا از برجام در سال ???? به اوج خود رسیده‌اند. این پژوهش، با تمرکز بر دوره زمانی ???? تا ????، به بررسی تاثیر این تحریم‌ها بر شاخص‌های اصلی توسعه در ایران می‌پردازد. بر این اساس، سئوال اصلی این پژوهش اینست که تحریمهای بین المللی چه تاثیراتی را بر روند توسعه در ایران بر جای گذاشته اند؟ برای پاسخ به این سئوال، پژوهش حاضرتلاش نموده است تا ابتدا تاثیر تحریمهای بین المللی را بر فرایند توسعه اقتصادی در ایران مورد بررسی قرار دهد و سپس دریابدکه این تحریمها چه تاثیراتی را بر فرایند توسعه سیاسی و اجتماعی در ایران بر جای گذاشته اند. یافته های پژوهش نشان می‌دهند که از منظر شاخص‌های توسعه پایدار، از جمله کیفیت زندگی، محیط زیست و فقر، تحریم‌ها نه‌فقط جنبه‌های اقتصادی، بلکه ابعاد انسانی و اجتماعی توسعه را نیز متاثر ساخته ‌و تحقق توسعه پایدار را با موانع جدی مواجه کرده‌اند. تحریمهای بین   المللی همچنین آثار منفی و بازدارنده ای را بر توسعه سیاسی و اجتماعی کشور نیز بر جای گذاشته‌اند. در حوزه توسعه سیاسی و اجتماعی، تحریم‌ها موجب کاهش قابل‌توجه مشارکت سیاسی، تضعیف نهادهای مدنی، کاهش اعتماد عمومی و محدود شدن فضای کنش سیاسی و افزایش شکافهای اجتماعی شده‌اند. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای، به تحلیل روندهای توسعه سیاسی ایران در دوران تحریم می‌پردازد. داده‌ها از طریق تحلیل کیفی اسناد، آمارهای اقتصادی و سیاسی، و مطالعات تطبیقی گردآوری شده‌اند. این پژوهش همچنین تلاش نموده است تا با تحلیل جامع تاثیرات تحریمهای بین المللی، راهکارهایی را برای حفظ و تقویت روند توسعه اقتصادی و سیاسی در شرایط تحریم ارائه دهد.   

   پس از پایان جنگ سرد،   سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران نگاه به شرق بوده و همواره در پی شکل‌دهی به روابط راهبردی با چین می باشد، و کوشیده تا روابط با چین را در راستای ایجاد توازن در برابر غرب و تقویت جایگاه خود در نظام بین‌الملل ارتقاء بخشد. چین نیز رویکرد جدیدی برای شکل‌گیری شرکایش ایجاد و ابراز کرد،کشورهایی که می‌توانند دسترسی به بازار، منابع و فرصت‌های سرمایه‌گذاری را فراهم کنند به عنوان شرکای چین انتخاب می‌شوند،   ایران از این منظر یک بازار مهم برای چین بود. ایران به عنوان یک کشور درحال توسعه تلاش‌کرده‌ است ضمن حفظ اصول و موازین خود، روابط با کشور چین را در اولویت قرار داده و تلاش‌ نموده‌است جهت تامین اهداف سیاسی و اقتصادی با توسعه‌ی همکاری‌های راهبردی با چین، ازحمایت چین در نهادها و مجامع بین المللی بهره گیرد و چین نیز به عنوان قدرتی نوظهور در نظام بین‌الملل که قدرتش همواره در حال افزایش است تلاش می کند تا از طریق توسعه‌ی همکاری با ایران بخشی از اهداف خود را که تامین انرژی و حضور فعال در منطقه‌ی خاورمیانه می باشد، تامین‌نماید. یافته‌های پژوهش نشان می دهدکه امروز پکن با بیش از یکصدکشور وسازمان منطقه‌ای توافق‌نامه مشارکت دارد. این به آن معنی است که دیپلماسی مشارکت در سال‌های اخیر به یک ابزار مهم در سیاست خارجی چین تبدیل شده‌است. یافته‌های نظری پژوهش نیز بیان‌گر آن است که جهت‌گیری سیاست خارجی کشورها ثابت نیست و در شرایـط زمـانی مختـلف تـحت‌تاثیر مقتضیات منافع ملی تغییر‌می‌کند. لذا با توجه به موقعیت ژئواستراتژیک و ژئواکونومیک ایران در خاورمیانه و موقعیت چین به عنوان یک قدرت نوهژمون درجهان، و محدودیت‌ها و ملاحظات موجود در روابط بین دوکشور، چین تا چه میزان همسو با اهداف جمهوری ‌اسلامی ایران در سطح منطقه و بین‌الملل عمل می‌نمایند. مهمترین سوال این پژوهش این است که «جمهوری اسلامی ایران و چین ازگسترش همکاری راهبردی چه ملاحظات و اهدافی را دنبال می کنند»؟ در پاسخ می توان گفت: چنین به نظر می رسدکه «جمهوری اسلامی ایران از طریق گسترش همکاری‌های راهبردی خود با چین به دنبال کسب حمایت بین المللی» و «چین نیز در پی کسب یک شریک تجاری مطمئن در منطقه‌ی خلیج فارس می باشد». روش تحقیق در این پژوهش،کیفی بوده و برای گردآوری مطالب آن، از روش کتابخانه ای و اسنادی و سایت های علمی و تخصصی اینترنتی بهره گرفته شده است. که پژوهش حاضر قصد تبیین آن را دارد.    کلیدواژه: سیاست نگاه به شرق، راهبرد ایران و چین، روابط دوجانبه، شریک تجاری، همکاری راهبردی.

   مهاجرت پدیده ای چند وجهی است که تحت تاثیر عوامل اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی قرار دارد. این عوامل مجموعاً افراد را وادار می کند که از بافت تاریخی و جغرافیایی منحصر به فرد خود دور شوند و بر هویت فرهنگی، سیاسی و اجتماعی آنها تاثیر بگذارند. این پژوهش به بررسی علل مهاجرت ایرانیان به ترکیه و امارات متحده عربی (امارات متحده عربی) و تحلیل تاثیر دوگانه آن بر توسعه ملی ایران بر اساس نظریه جاذبه و دافعه ارنست گئورگ راونشتاین در پویایی مهاجرت می پردازد. علل اولیه شناسایی شده شامل نابرابری های اقتصادی، بی ثباتی سیاسی و عوامل اجتماعی در ایران است. با استفاده از چارچوب نظری جاذبه و دافعه، این مطالعه بررسی می کند که چگونه این عوامل در جذب و دفع مهاجران ایرانی به ترکیه و امارات کمک می کنند. این مطالعه با تمرکز بر دلایل مهاجرت ایرانیان به ترکیه و امارات متحده عربی و بررسی پیامدهای آن بر توسعه ملی ایران پرداخته و بر آن است تا بررسی کند که چگونه جنبه های مختلف توسعه ایران تحت تاثیر مهاجرت نخبگان و متخصصان قرار می گیرد. مهاجرت را می توان از ابعاد روانشناسی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مورد بحث و بررسی قرار داد. پژوهش به دنبال این است که به بررسی مولفه های مختلف توسعه جمهوری اسلامی ایران و تاثیر پذیری آن از پدیده مهاجرت بپردازد و همچنین پاسخگوی این پرسش باشد؛ چه علل و عواملی باعث می شود که   ایرانیان به ترکیه و امارات مهاجرت نمایند و پیامدهای آن بر توسعه ملی چیست؟

   سازمان همکاری شانگهای، سازمانی منطقه ای و بین المللی با توانمندی وپتانسیل های فراوان می باشد که عضویت ایران در آن به مثابه مزیتی مهم در سیاست خارجی محسوب می شود. اما در سال های اخیر، با تبدیل شدن مناقشه هسته ای و قرار گرفتن در لیست سیاه اف ای تی اف به اصلی ترین موضوع سیاست خارجی ایران، این مهم، مزیت و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران را تحت تاثیرقرار داده. بنابراین مهم است به این موضوع پرداخت که تنها عضویت صرف در یک نهاد منطقه ای تا زمانی که تاثیرپذیرازمسائل امنیتی و دیگر قدرت های بین المللی می باشد را نمی توان بیانگر بهره مندی تمام از مزایای عضویت تلقی کرد. لذا پرسش اصلی که پژوهش حاضر را راهبردی می کند، این می باشد که پرونده هسته ای و گروه ویژه اقدام مالی چه تاثیری بر روابط ایران وشانگهای دارند؟. فرضیه ای که طراحی شده و با استفاده از ترکیب روش تاریخی وتحلیلی- توصیفی مورد ارزیابی قرار می گیرد این است که؛ به نظر می رسد ایران تحت شرایط وعوامل مختلف منطقه ای و بین المللی جهت بهره مندی از منافع ژئوپلیتیکی، ژئواستراتژیکی و ژئواکونومیک به سمت شانگهای گرایش داشته است. اما بهره مندی از مزایای عضویت برای ایران در شانگهای، تاثیرپذیراز مناقشه ی هسته ای، گروه ویژه اقدام مالی و به عبارتی با نوعی محدودیت که نظم مبتنی بر نهاد ها ایجاد نموده، مواجه است. بدین جهت هدف پژوهش حاضر؛ واکاوی پیامد های پرونده هسته ای و گروه ویژه اقدام مالی بر روابط ایران وشانگهای درچارچوب نهادگرایی نئولیبرال می باشد.

   پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 گسست مهمی در تاریخ ایران محسوب می شود. ایرانیان از طریق انقلاب به گفتمان نوینی گذر کردند که ویژگی های متمایزی نسبت به گفتمان پیشین حاکم داشت. در دهه نخستین انقلاب به خاطر وجود فضای هیجانی جامعه و حضور شخصیت کاریزماتیک امام خمینی (ره) مباحث حول محور انقلاب و جنگ می چرخید. ولی پس از پایان جنگ و درگذشت امام تغییرات مهمی در عرصه های سیاسی و اجتماعی رخ داد که تغییر در ساختار قدرت به تبع بازنگری در قانون اساسی، الزامات پساجنگی اقتصادی، شرایط جدید ایران در نظام بین الملل و تغییرات اجتماعی مهم ترین آن ها هستند. اکبر هاشمی رفسنجانی در منصب ریاست جمهوری سعی کرد در عرصه اقتصادی و سیاسی تغییرات گسترده ای ایجاد کند و کشور را که به خاطر جنگ با عراق و الزامات ناگزیر آن در تنگنا قرار گرفته بود، جانی تازه بخشد. به دلیل تغییر جایگاه سیاسی ریاست جمهوری پس از بازنگری، او به عنوان چهارمین رئیس جمهور ایران با اختیارات بالاتر نسبت به همتایان پیشین خود توانست گفتمان سازندگی را سرلوحه کار قرار دهد و نوعی از مدل توسعه را در ایران به اجرا گذارد. در تاریخ معاصر ایران همواره توسعه نیافتگی سیاسی و اجتماعی با فراز و فرود زیادی همراه بوده است.گاهی به توسعه و عدالت نزدیک شده و زمانی دیگر از آن دور شده ایم. توسعه سیاسی پدیده ای است که نمیتوان تاثیرش را بر حیات اجتماعی - سیاسی جهان امروز، به ویژه در جوامع در حال توسعه، انکار کرد. در فرایند تحقق توسعه سیاسی عوامل گوناگونی ایفای نقش می کنند که در میان آنها، دولت به عنوان بزرگترین و مهمترین نهاد سیاسی جامعه نقش با اهمیتی بر عهده دارد. در پژوهش حاضر این سوال را مطرح نموده ایم که، رشد توسعه و عدالت در دوره ریاست جمهوری آیت الله هاشمی رفسنجانی با چه موانع و چالش هایی روبرو بوده است؟ به نظر می رسد که ،علاوه بر فرهنگ عمومی جامعه ایرانی موانع و چالش های جدی در مقابل رشد توسعه و عدالت   در دوره ی آقای هاشمی رفسنجانی وجود داشته است. نگارنده برای جواب دادن به سوال و اثبات فرضیه خود ازروش کیفی با رویکرد توصیفی تحلیلی استفاده نموده است.

   چکیده انقلاب اسلامی ایران بزرگترین رخداد سیاسی نیمه دوم قرن بیستم بود که با قیام یکپارچه و اتحاد همه جانبه ملت ایران برای به زیر کشیدن حکومت طاغوتیِ پهلوی و جایگزین کردن حکومت جمهوری اسلامی و اجرای قوانین و مقررات اسلامی در تمام شئون زندگی خود  با رهبری و هدایت امام خمینی (ره) در 22 بهمن 1357 به پیروزی رسید. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، موانع و مشکلات زیادی از سوی دشمنان این نظام، از جمله ترور شخصیت های کارآمد و ایجاد اختلال در بخش های مختلف آن بوجود آمد و در ادامه مسیر نیز دشمنان قسم خورده این انقلاب، هیچگاه از اهداف شوم خود برای ضربه زدن به آن دست نکشیدند. از جمله این موانع   انواع تحریم های اقتصادی از جانب آمریکا و قدرتهای اروپایی تا ترور دانشمندان بزرگ کشور و تهاجم فرهنگی و هدایت آشوب های خیابانی در ایران می باشد؛ اما با این حال، انقلاب اسلامی ایران همچنان به مسیر تعالی خود ادامه داده و اهداف و آرمانهای خود را با جدیتی مضاعف دنبال کرده است. با این حال، انقلاب اسلامی ایران در مسیر خود با موانع، آسیب ها و چالش هایی مواجه بوده و در عین حال دارای ظرفیتها و فرصتهای فراوانی است که با مدیریت صحیح و برنامه ریزی می توان تهدید ها را به فرصت هایی در جهت حفظ و استمرار انقلاب اسلامی تبدیل کرد و آینده مثبت و درخشانی را برای انقلاب اسلامی رقم زد. این پژوهش در تلاش بوده تا به این سوال اساسی پاسخ دهد که با توجه به بیانات حضرت آیت الله خامنه ای و تحولات روز افزون جامعه بین الملل و تاثیر آن بر ارزش ها، اهداف و آرمانهای انقلاب اسلامی ایران، آینده این انقلاب از دیدگاه آیت الله خامنه ای با چه وضعیت های احتمالی مواجه خواهد بود؟ در پژوهش حاضر، ابتدا آرمانها و اهداف انقلاب اسلامی ایران مورد بررسی قرار گرفته و سپس تهدیدات و چالشها و همچنین ظرفیتها و فرصتهای انقلاب اسلامی از دیدگاه آیت الله خامنه ای تشریح و مورد بررسی واقع شده است. در   طی فصول این پژوهش تلاش گردید تا مشخص شود که اولاً آینده انقلاب اسلامی از دیدگاه آیت الله خامنه ای چگونه خواهد بود و ثانیاً انقلاب اسلامی چگونه خواهد توانست در برابر تهدیدات و چالش های مختلف داخلی و خارجی و   بین المللی، از آرمانها و اهداف بنیادی خود صیانت کرده و از فرصتها و ظرفیت های موجود در جهت حفظ و بسط ارزش ها و آرمانهای خود استفاده کند. روش تحقیق در این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش توصیفی- تحلیلی بوده و   یافته های پژوهش به روش گردآوری کتابخانه ای بدست آمده است. بر اساس نتایج به دست آمده از این پژوهش، از دیدگاه   آیت الله خامنه ای، در ارتباط با محیط بین الملل و تحولات ناشی از جهانی شدن، نه تنها   خللی در انقلاب اسلامی ایران ایجاد نشده، بلکه فرصت های ارزشمندی را در پیش روی آن قرار داده است و در مواجهه با تهاجم فرهنگی و تلاش رسانه های بیگانه و همچنین چالش ها و تهدیدات داخلی نیز انقلاب اسلامی دچار تزلزل و سستی نشده و با تاسی از اهداف و آرمان ها و شعارهای اصیل اسلام در مقابل مستکبران عالم استقامت کرده و به مسیر رشد و تعالی ادامه داده است؛ که البته باید توجه داشت که فاصله گرفتن از اهداف و اصول اصیل اسلام می‌تواند آینده انقلاب اسلامی را با خطر مواجه کند. در این زمینه باید توجه ویژه ای به همگرایی داخلی، مشارکت کارآمد مردم در امور سیاسی و همچنین عوامل چالش زا و تهدیدآفرین شود.    کلیدواژه ها: آینده انقلاب اسلامی، آیت الله خامنه ای، آسیب شناسی انقلاب اسلامی، تهدیدات انقلاب اسلامی، فرصت های انقلاب اسلامی

آسیای مرکزی سرزمین پهناوری در قاره آسیاست که معمولاً آن را شامل کشورهایی می­دانند که از شوروی سابق برجای مانده­اند و شامل کشورهای قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان، ازبکستان به علاوه افغانستان می­شود که اهمیت ژئواستراتژیک، ژئوپلتیک، ژئواکونومیک و ژئوکالچر این کشورها در سطح منطقه سبب توجه و رقابت قدرت­های منطقه­ای و فرامنطقه­ای برای بهره­گیری از پتانسیل­های این منطقه شده است. در این بین، اهمیت این منطقه برای ایران واسرائیل بعنوان دو بازیگر دارای منافع متضاد، قابل تامل است. هدف از این تحقیق، بررسی دلایل اهمیت آسیای مرکزی به مثابه میدانی برای رقابت­ های ایران و اسرائیل می­باشد. این تحقیق با روش تحلیلی – توصیفی انجام شده است. اطلاعات حاصل از تحقیق با استفاده از رویکرد اسنادی – کتابخانه­ای بدست آمده­اند. طی این تحقیق جایگاه آسیای مرکزی در سیاستهای اسرائیل و ایران مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت به بررسی فرصت­ها و چالش­های رقابت آمیز ایران و اسرائیل در این حوزه پرداخته شد و نشان داده شد که ایران بواسطه نزدیکی سرزمینی و علائق فرهنگی و تاریخی با کشورهای آسیای مرکزی و اهمیت امنیت خارج نزدیک خود، جایگاه و نقش موثری را برای خود در این منطقه تعریف نموده است .اسرائیل نیز به دلیل پیروی از سیاست خروج از انزوای بن گوریون و همچنین بخاطر سیاستهای خصمانه خود علیه   ایران و همچنین گسترش دامنه متحدان خود در صحنه بین المللی، با استفاده از نیازمندیهای عمدتا اقتصادی کشورهای آسیای مرکزی، به دنبال توسعه مناسبات خود با هریک از این کشورهاست و بدین ترتیب این منطقه به میدانی برای رقابتهای ایران و اسرائیل تبدیل شده است.

بعـد از فروپاشـی اتحـاد شـوروی، اهمیت ژئوپلیتیک، ژئواستراتژیک و ژئوکالچر منطقه آسیای مرکزی موجبـات پویـایی هـایی در مـنطقه مـزبور شد به گونه ای که نه‌ تنها‌ محل رقابـت قـدرتهـای منطقـه ای شـد بلکـه رقابـت قدرتهای خارجی در سطح منطقه ای و دودستگی آنها را جهت حمایت قدرتهای کوچـک تر منطقه به دنبال داشت . در این میان‌ کـشور‌ هـای ایران و ترکیه تحت تاثیر موقعیت خاص ایـن   منطقه سیاست هایی را در منطقه در پیش گرفتند که در سیاست خارجی آنها نمود پیدا کرد. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی و تحلیل ژئوپولتیکی سیاست های ایران و ترکیه در آسیای مرکزی می باشد. یافته های این پژوهش نشان می دهد؛ ظاهر امـر نـشان می دهد که ایران در ابتدای استقلال این جمهـوری ها نفوذ بیشتری را‌ در‌ منطقه‌ آسیای مرکزی داشته است ، ولی‌ با‌ گذشت‌ زمان و تقویت حضـور ترکیـه نقـش ایران کمرنگ تر شده است .

رفتار سیاسی ایرانیان، دست کم در تاریخ معاصر ایران، از سوی متفکران و جامعه شناسان داخلی، سیاستمداران و روزنامه نگاران داخلی و حتی خارجی مورد تحلیل و واکاوی قرار گرفته است. در این مسیر همواره سعی شده به چند سوال پاسخ داده شود؛ مانند اینکه، استبداد تا چه اندازه در شکل گیری رفتار سیاسی امروز ایرانیان دخیل بوده؟ و اینکه نخبگان و جامعه الیت چه جایگاهی در شکل دهی رفتار سیاسی کشورمان بازی کرده اند؟ و اینکه علل مخفی کاری، دورویی و بی اعتمادی به دیگران در فرهنگ سیاسی ایرانیان چیست؟ بر این اساس، سئوال اصلی پژوهش حاضر اینست که "مهمترین عامل اصلی تاثیرگذار بر رفتارهای مبتنی بر محافظه کاری، مخفی کاری، دورویی، و بی اعتمادی ایرانیان در حوزه های اجتماعی و سیاسی چه بوده است؟" برای پاسخ به این سئوال اساسی، پژوهش حاضر با استفاده از چارچوب نظری رویکرد نهادی به اعتماد سیاسی بریتزر،   این فرضیه را به محک آزمون گذاشته است که "مهمترین عامل اصلی تاثیرگذار بر رفتارهای مبتنی بر محافظه کاری، مخفی کاری، دورویی، و بی اعتمادی ایرانیان در حوزه های اجتماعی و سیاسی، استبداد حکومت های اقتدارگرا بوده است." پژوهش حاضراز طریق کاربرد روش تحلیل تاریخی و مقایسه ای، و بررسی دو شاخصه اصلی گسترش احزاب و تشکلهای سیاسی، و رشد و افزایش نشریات در دوره های مختلف تاریخ سیاسی معاصر ایران، به این نتیجه رسیده است که مخفی کاری و بی اعتمادی، ویژگی ذاتی فرهنگ ایرانیان نیست؛ بلکه معلول حکومتهای استبدادی است. یعنی طبع استبدادی حکومت، بی اعتمادی و محافظه کاری شهروندان را ایجاب می کند. در واقع، در مقاطعی که حکومت اقتدارگرا ضعیف شده و از استبداد کاسته شده، محافظه کاری و مخفی کاری   ایرانیان نیز تقلیل پیدا کرده است. بدین ترتیب، بر اساس چارچوب نظری بریتزر که بر رویکرد نهادی به اعتماد سیاسی مبتنی است، و برخ?ف تئوریهـای فرهنگـی، اعتمـاد سیاسـی را برآمده از درون فضای سیاسی میداند، یافته های پژوهش حاضر نیز نشان میدهند که اعتمـاد یـا بیاعتمادی سیاسی در ارتباط با چگونگی عملکرد نهادهای سیاسی شکل مـیگیـرد. بدین ترتیب، در این پژوهش به این نتیجه رسیدیم که هر گاه احزاب و مطبوعات روند افزایشی داشته و دولت ها و حکومتها در مسیر فعالیت آنها مانع ایجاد نکرده اند، شاهد پویایی و بالندگی جامعه و افزایش اعتماد اجتماعی و کاهش مخفی کاری و دورویی و ومحافظه کاری در جامعه ایران بوده ایم و در مقابل، با افزایش استبداد حکومتها و ایجاد جو سرکوب و اختناق در جامعه و کاهش آزادیهای عمومی، و با ایجاد موانعی از سوی حکومتها برای فعالیت احزاب و نشریات، شاهد کاهش اعتماد مردم و افزایش پنهان کاری، مخفی کاری، بی اعتمادی و محافظه کاری ایرانیان بوده ایم.

در پژوهش حاضر سعی­شده است که با بهره­گیری از روش توصیفی-تحلیلی، ماهیت و چیستی سرشت نظام بین­الملل از منظر آیت­الله خامنه­ای مورد بررسی و واکاوی قرار بگیرد تا از این طریق، ویژگیهای این نظام و بازیگران اصلی آن، از دیدگاه ایشان مورد تجزیه و تحلیل واقع شود و بویژه ابزارها و روشهای این بازیگران در اعمال سلطه مورد ارزیابی و واکاوی قرار بگیرند. همچنین، شناخت تعارضات و آسیب‌پذیریهای نظام بین‌الملل از دید رهبری نظام جمهوری اسلامی، از دیگر دغدغه‌های مهم این پژوهش بوده که تلاش شده تا از طریق بازخوانی گفتارها و   سیاستهای ایشان مورد بررسی واقع شوند. نهایتا هدف دیگر این رساله این بوده است تا دریابد که آیت الله خامنه‌ای، چه راهکارها و سیاستهایی را در ارتباط با شیوه بهره‌برداری از نقاط ضعف و آسیب‌پذیریهای نظام سلطه مطرح و ارائه نموده است. بر این اساس، سوال اصلی پژوهش حاضر این بوده است که: راهبرد آیت­الله خامنه­ای در قبال سرشت نظام بین‌الملل، بر چه مبانی و اصولی استوار است؟ در این راستا، فرضیه پژوهش نیز این­گونه تنظیم گردید که راهبرد آیت­الله خامنه­ای در قبال سرشت نظام بین­الملل، بر سلطه‌محوری این نظام مبتنی است و بهره‌برداری از نقاط ضعف درونی، تاکید بر آسیب­پذیری­های نظام سلطه، و افشای ماهیت این نظام را مورد تاکید قرار می‌دهد. در این پژوهش پس از بررسی و تحلیل بخش گسترده‌ای از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در ارتباط با نظام بین‌الملل و ماهیت و سرشت آن، این نتیجه حاصل شد که آیت­الله خامنه­ای با تاکید بر ماهیت سلطه‌گرایانه بازیگران اصلی نظام بین‌الملل، در بیانات متعدد خود، اعضای این نظام را در سه تقسیم بندی سلطه‌گران، سلطه‌پذیران، و سلطه‌ستیزان تقسیم‌بندی نموده و نمونه­های فراوانی از ظلم و اجحاف نظام سلطه در حق سایر ملت­ها را تشریح کرده و سعی در آشکارنمودن چهره استکباری و سلطه گرایانه بازیگران اصلی این نظام برای سایر ملتها و دولتها داشته‌اند. از دیدگاه ایشان، این نظام در مساله حقوق بشر، حقوق زنان، دمکراسی و آزادی، مساله تروریسم، سلاحهای کشتار جمعی، قضیه فلسطین، حمایت از اشغالگران اسرائیلی، رعایت حقوق اقلیتها، برخورد دوگانه در مورد سلاحهای هسته‌ای، حمایت از رژیمهای غیر‌دمکراتیک، و مساله بحرانهای اخلاقی و معنوی در جامعه غربی، با تناقضات و تعارضات درونی فراوانی مواجه است؛ که بویژه بنیانهای فکری و نظری این نظام را بشدت به چالش می‌کشند و نوید بخش فروپاشی نهایی این نظام از درون آن هستند.   

منطقه قفقاز جنوبی یکی از مناطق مهم برای جمهوری اسلامی ایران است که حضور موثر در تحولات آن، در ابعاد مختلف، تامین کننده بخشی از منافع و حتی امنیت ملی کشور بوده و هست. این منطقه در عین حال، صحنه رقابت قدرت های غربی، روسیه، ترکیه و ایران و درگیری های دو کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان نیز است که باید به آن حضور رژیم صهیونیستی را هم اضافه کرد . اختلاف های آذربایجان و ارمنستان ریشه در دوران اتحاد شوروی و حتی روسیه تزاری و جدا شدن از سرزمین ایران داشته و بر سر بخش هایی از قره باغ و مناطقی در اطراف آن است که ارمنی ها آن را متعلق به خود و آذری ها بخشی از جمهوری آذربایجان می دانند. در زمان اتحاد شوروی، طبق تصمیم حکومت مرکزی، این منطقه که اکثر جمعیت آن را ارمنی ها تشکیل می دادند، منطقه ای خودمختار، اما بخشی از ساختار جمهوری آذربایجان شد. این پژوهش به منظور متغیرهای تعیین کننده شکل گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با بحران قره باغ تهیه شده است. ریشه یابی این موضوع از آن جهت مهم و حائز اهمیت است که جمهوری اسلامی ایران با دو کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان هم مرز است و به علت وجود جمعیت عظیم آذری زبان و اقلیت ارمنی در داخل ایران، این مناقشه می تواند پیامدهای متعارضی را برای جمهوری اسلامی ایران همراه داشته باشد. روی هم رفته سیاست خارجی جمهموری اسلامی ایران به طور مستقیم تحت تاثیر این مناقشه است و موضع ایران نیز حل و فصل مناقشه از طریق دیپلماسی و مذاکرات مستقیم بین طرفین درگیری بوده است. این پژوهش تلاش دارد با استفاده از روش توصیفی و بهره گیری از منابع کتابخانه ای در قالب تحلیل محتوایی، پاسخگوی این پرسش باشد که متغیرهای تعیین کننده شکل گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با بحران قره باغ کدامند؟ یافته های پژوهش نشان می دهند که تامین امنیت ملی و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران به دور از ملاحظات مذهبی و ایدئولوژیک از جمله فاکتورهای تعیین کننده سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با بحران قره باغ می باشد.  

Translation typesText translationSource text341 / 5000Translation resultsShariatiAs an intellectual and social activist and in order to eliminate social and political disordersIslamic societies introduced the concept of returning to Islam as an ideology. In his view, there is no traditional understanding of IslamSolve the problems among Muslims today; Rather, it is the ideological reading of religion thatIt is able to solve the problems and backwardness of Islamic societies.

   اختلال یادگیری خاص در کودکان یک اختلال عصبی رشدی است که بر اثر تعامل عوامل ارثی و محیطی موثر بر توانایی مغز در ادراک یا پردازش موثر اطلاعات کلامی یا غیرکلامی تاثیر می گذارد. دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص دارای مشکلاتی نظیر مشکل در حافظه شنیداری و دیداری، حفظ توجه بازداری تکانه ها، هماهنگی حرکتی ادراک و تمییز دیداری و شنیداری، ضعف انگیزش، ضعف در تعمیم و سازماندهی ضعف در حافظه ی کاری، حواس پرتی، ضعف در ادراک، پردازش اطلاعات، هماهنگی دیداری حرکتی سبک یادگیری، بی قرار و بیش فعالی می باشند. مطالعه حاضر با هدف اثر بخشی توانبخشی شناختی رایانه یار بر بهبود حواس پرتی، ادراک دیداری و ادراک شنیداری دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون – پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری کلیه دانش آموزان دوره دوم ابتدایی (چهارم، پنجم و ششم) با اختلال یادگیری خاص شهرستان صحنه در سال تحصیلی 1400-1399بود که نمونه ای به حجم 22 نفر به صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل به صورت تصادفی گمارده شدند. ابزار پژوهش شامل آزمون تولوز- پیرون، آزمون ادراک دیداری فراستیگ و آزمون تشخیص شنیداری وپمن بود. برنامه توانبخشی شناختی Captain,s Log به مدت 12 جلسه 30-45 دقیقه ای و سه بار در هفته برای گروه آزمایش اجرا شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار    نسخه 23 استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد برنامه توانبخشی شناختی رایانه ای Captain,s Log موجب بهبود حواس پرتی، ادراک دیداری و ادراک شنیداری این کودکان شده است (001/0p <) نتایج پژوهش حاضر نشان داد برنامه توانبخشی شناختی رایانه ای می تواند به عنوان روشی مناسب در بهبود حواس پرتی، ادراک دیداری و ادراک شنیداری کودکان به کار رود.

چکیده امروزه اهمیت رسانه بر کسی پوشیده نیست تا آنجا که از رسانه به عنوان رکن چهارم دموکراسی یاد میشود. در عصر جدید علاوهبر رسانههای مکتوب، شنیداری و دیداری که همچنان اثرگذاری خود را دارند، رسانهها و شبکههای اجتماعی در قالب فضای مجازی از تاثیرگذاری بالایی در اغلب امور برخوردار هستند. و این موضوع ناشی از آن است که شبکههای اجتماعی به شکل گستردهتری در دسترس عموم قرار دارند و مدام در حال تبادل اطلاعات هستند. از این رو در اغلب موضوعات و پدیدههای اجتماعی اثرگذار هستند. هدف این پژوهش بررسی جایگاه شبکههای اجتماعی و به طور خاص پلتفرم اینستاگرام در مقوله امنیت زیستمحیطی است. زیرا همانطور که اشاره شد رسانههای اجتماعی تاثیرگذاری بالایی در مقولات اجتماعی دارند و چنان که بوزان میگوید "محیط- زیست یک مقوله امنیتی است و امنیت نیز در بستر اجتماع ایجاد میشود". پرسش اصلی در این پژوهش این است که: اینستاگرام چگونه میتواند بر مدیریت چالشهای زیستمحیطی و در نتیجه ممانعت از تبدیل شدن آنها به تهدیدات سیاسی و امنیتی تاثیرگذار باشد؟ و برای پاسخ به این پرسش چارچوب انتخاب شده آرا خانم کارسون در کتاب بهار خاموش میباشد که به عنوان یک رسانه اثرگذار قادر به ایجاد دانش زیستمحیطی و به دنبال آن تغییرات قابل توجه جهانی در مسیر حافظت از محیطزیست بوده- است. پژوهش حاضر با اتخاذ روش تحلیل محتوا به دنبال تبیین این فرضیه است که: اینستاگرام با تولید محتواهای زیستمحیطی در قالب عکس، ویدئو و متن در راستای تقویت باورها و نهادینه ساختن اطلاعات و در نتیجه ارتقا دانش زیستمحیطی و فرهنگ حفاظت از محیطزیست میتواند عملکرد اثرگذاری بر مدیریت چالش- های زیستمحیطی داشته باشد و از تبدیل شدن آن به مسالهای امنیتی ممانعت به عمل آورد. یافتههای پژوهش حاضر که در برگیرنده تحلیل 02 صفحه اینستاگرامی است، حاکی از آن است که صفحات تخصصی محیطزیستی نقش ارزندهای در ایجاد آگاهی و دانش زیستمحیط ی داشتهاند که در برخی موارد زمینهساز تغییرات جدی و مثبت در زمینه حفظ و امنیت محیطزیست بودهاست. صفحات غیرتخصصی نیز با درصد پایینتر در این زمینه تاثیرگذاری خود را داشتهاند. واژگان کلیدی: رسانه، چالش زیست محیطی، دانش زیست محیطی، امنیت زیستمحیطی، اینستاگرام

دغدغه اصلی این پژوهش پاسخ به این پرسش است: فضای سیاسی تولیدشده و پراکسیس نیروهای اپوزسیون در کرمانشاه چگونه بر یکدیگر اثر می‌گذاشتند؟ در اینجا رابطه دیالکتیکی پراکسیس و فضا در دل تاریخ از رهگذر پرداختن به چگونگی پراکسیس نیروهای اپوزسیون و مبارزِ علیه حکومت (اعم از چپ و راست، مدرن و سنتی) و رابطه? دوسویه‌اش باقدرت در دل روابط تولیدی، سیاسی، ایدئولوژیک و... به دست می‌آید. با کنار هم قرار دادن تکه‌های پازل مبارزات سیاسی در این منطقه به این ایده عینیت می بخشیم که تغییر فضای حاکم اشکال پراکسیس را تغییر می‌داد و طبقات و نیروهای سیاسی با پراکسیس خود، سیاستِ فضا و کنترل فضا از سوی حاکمیت را به چالش می‌کشند. نقاط بحرانی و بزنگاه‌های انقلابی تاریخی در دوره‌های متفاوت، احزاب و گروه‌های سیاسی و پراکسیس‌شان، طبقات اجتماعی، شناخت اقتصاد منطقه‌ای، دولت، نهادهای قدرت و فضای سیاسی غالب، شناخت فاز سرمایه‌داری جهانی و تاثیر آن در جغرافیای پژوهش و روابط تولید داخلی مهم‌ترین ملزومات و مواد اولیه پژوهش هستند که در دو اپیزود تاریخیِ (نان و قانون/ از ابتدای مشروطه تا اواخر آن) و اپیزود 2 (کارگر و کشتار/ از اواخر مشروطه تا سال 1325) به آن پرداخته‌شده است. در این بررسی تاریخیِ پراکسیس‌محور، اپیزود 1 با شورش نان و پراکسیسِ مشروطه‌خواهی شروع می‌شود و اپیزود 2 با شورش نان و پراکسیس کارگران معترض شرکت نفت کرمانشاه آغاز و سرانجام هردو اپیزود به کودتا ختم می‌شوند. خواست‌های مطرح‌شده از سوی معترضین در هر اپیزود برآورده می‌شوند یا به سطح دیگری می‌روند. اشراف، روشنفکران، روحانیت، ایلات و عشایر اقشاری بودند که در هردو اپیزود حضور دارند و رفتار سیاسی آنان در هر دو دوره تغییرات زیادی ندارد. در اپیزود 2 قشر پیشه‌ور با آمدن طبقه متوسطِ جدید کم‌کم از تب‌وتاب می‌افتد و حضور مشهودی در تحولات سیاسی ندارد اما کارگر صنعتی قشری است که مبارزات کارگری را به‌صورت سیستماتیک به وجود آورد و در دوره اول پژوهش (اپیزود 1) حضور مشهودی نداشت. سینما و خیابان نیز دستاوردهای تغییرات روابط تولید و فضایی بود که در اپیزود دوم به فضا اضافه می‌شوند و در تولید فضای جدید نقش دارند. نیروی حاکمه نیز در این سال ها دچار تحولاتی شده و از شکل سلطنت به سوی دولت مطلقه مدرن پیش می‌رود «نفت» عنصر مهم اقتصادی است که در تغییر این فضا نقش مهمی را بازی کرده و تا امروز در روابط سیاسی، اجتماعی و ... تاثیرات خود را به‌جا گذاشته است. در طول پژوهش شاهد تغییر تاثیرگذاری از رانت ارضی به رانت نفتی را داریم. در هردو اپیزود کشمکش نیروهای مبارز و حاکم و تاثیرات فشارها و مقاومت‌ها بر یکدیگر مشاهده می‌شود. حاصل این منازعه به عقب رانده شدن هرکدام در برهه‌ای است که پس از مدتی نیروی مقابل با پذیرفتن تاثیر از دیگری و همچنین تغییرات زیربنایی باز برمی‌خیزد و با کیفیت جدیدی دست به عمل می‌زند.   

   چکیده هدف: توسعه سیاسی بنا به اهمیت و کارکردی که دارد با حوزه ها و مباحث متنوعی مانند اقتصاد، امنیت ملی، فرهنگ، مشروعیت، جهانی شدن و... ارتباط برقرار می کند که هریک می توانند مشکلاتی را برای یک حکومت فراهم آورند. در واقع، بحث توسعه سیاسی و ضرورت رفع بحران های موجود در مسیر آن، جزء مباحثی است که ذهن دولت مردان و دانش پژوهان علوم اجتماعی و سیاسی را به خود مشغول کرده است. در بحث از حوزه توسعه سیاسی نظریه پردازان مشهوری مباحث محوری و مهمی را مطرح ساخته اند.از جمله این نظریه پردازان، «لوسین پای» می باشد که بحث بحران های پنج گانه موجود در مسیر توسعه سیاسی جوامع را مطرح کرده، که مبنای پژوهش حاضر نیز واقع شده است. رساله حاضر تلاش دارد تا دریابد که چگونه بحران های پنج گانه بر سر راه توسعه سیاسی، ناکارآمدی و ضعف رژیم پهلوی را آشکار ساخت و زمینه های لازم را برای نارضایتی عمومی از آن و در نهایت، سرنگونی این رژیم فراهم آورد.روش:در این پژوهش روش تحقیق به صورت توصیفی ـ تحلیلی و از نوع پژوهش علی می باشد. روش جمع آوری داده ها در این پژوهش به صورت کتابخانه ای و اسنادی صورت می گیرد. ابزار ها و شیوه های که در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفته، منابع کتابخانه ‌ای و کتب ، پایان نامه های و مقالات مرتبط با موضوع مورد تحقیق و اسناد و مدارک موجود می باشند.نتیجه:وجود شکاف ها اجتماعی و فرهنگی در دوره پهلوی دوم زمینه را برای توسعه سیاسی ناهموار کرده بود و هم زمانی این مشکلات با پیدایش بحران های توسعه سیاسی موجب انباشته شدن بحران های توسعه گردید. عدم برنامه ریزی و مدیریت از طرف رژیم پهلوی، نه تنها مشکلات به وجود آمده مربوط به بحران های توسعه سیاسی را بر طرف نکرد، بلکه وضعیتی را به لحاظ توسعه نیافتگی سیاسی در ایران به وجود آورد که حاصل آن جدایی بیش از حد جامعه از حکومت و در نهایت شکل گیری انقلاب اسلامی در سال 1357 به رهبری امامخمینی(ره) می باشد.کلید واژه ها: توسعه سیاسی، بحران، رژیم پهلوی.

   پس از انقلاب اسلامی ایران، پیرو اعمال سیاست­های نامناسب حکومت پهلوی در ارتباط با تنوعات قومی و فرهنگی، شاهد سیاسی شدن مسئله قومیت در کشور و گرایش آن به گفتمان­های رقیبِ نظام سیاسی حاکم بوده­ایم. پس از فروکش کردن بحران­های قومی و هویتی و تثبیت قدرت دولت و هژمونیک شدن نظام سیاسی حاکم، به باور پژوهشگران، سیاست­های قومی مناسبی در دولت­های مختلف اتخاذ نگردید که بیم واگرایی و شکاف میان دولت و ملت ایران را افزایش می­دهد. تحقیق حاضر با استفاده از روش تحلیل گفتمان لاکلا و موفه به دنبال آن است که مجموعه اقدامات گفتمان انقلاب اسلامی نسبت به خرده گفتمان­های درون نظام را آسیب­شناسی و در مسیر تعالی و تکامل آن ارائه طریق نماید که با توجه به دارا بودن استان کرمانشاه از ظرفیتی کثیر­ در نمایش تنوعات قومی و فرهنگی کل کشور، خرده گفتمان اهل­سنتِ استان مذکور، در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است. در واقع هدف از پژوهش حاضر بررسی چگونگی حفظ وضعیت هژمونیک نظام سیاسی حاکم بر کرمانشاه نسبت به سایر خرده گفتمان­ها از جمله اهل­سنت می­باشد. بدین صورت که اهل­سنتِ کرمانشاه از وجوه مشترک زبانی قابل توجهی درون گفتمان کلی نظام سیاسی حاکم برخوردار است که با توجه به آن و عواقبی که در حاشیه قرار داشتن و تقویت شکاف­های هویتی می­تواند داشته باشد ضرورت پژوهش در این رابطه را دو چندان می­کند. بدین ترتیب سوال اصلی این رساله این است که نظام زبانیِ گفتمانِ سیاسیِ حاکم بر کرمانشاه در چه صورت می­تواند وضعیت هژمونیک خود را نسبت به سایر خرده­گفتمان­ها از جمله   اهل­سنت حفظ نماید و در عیَن حال از به حاشیه رانده شدن و جذب آن در گفتمان­های رقیب جلوگیری کند. یافته­های این پژوهش نشان می­دهند که به طور کلی استان کرمانشاه و به ویژه اهل­سنتِ در استان مذکور نسبت به سایر استان­ها در توزیع و بهره­مندی از مواهب سیاسی، اقتصادی و فرهنگی وضعیت مناسبی نداشته است، این در حالی است که از وجوه مشترک زبانی قابل توجهی درون گفتمان کلی نظام سیاسی حاکم برخوردار بوده و تکیه بر آن می تواند در حفظ وضعیت هژمونیک گفتمان حاکم موثر واقع گردد و از عواقب در حاشیه قرار داشتن جلوگیری نموده و نتایج مثبتی را به بار آورد. واژگان کلیدی: تحلیل­گفتمان، سیاست، شکاف­های هویتی، انقلاب اسلامی ایران، اهل سنت .

   چکیده: مفهوم سرمایه اجتماعی در دهه­های اخیر جایگاهی اساسی را در مطالعات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی به خود اختصاص داده و کلیدی اساسی برای حل بسیاری از معضلات و آسیب‌های اجتماعی تلقی شده است. به همین لحاظ کارشناسان و تحلیلگران راهکارهایی را برای ایجاد و تقویت این سرمایه، که اهمیتی در ردیف سایر سرمایه­ها از قبیل سرمایه انسانی و سرمایه اقتصادی و بلکه بیش­تر از آن­ها دارد، اندیشیده­اند و نیز تلاش نموده­اند تا هر آنچه را که باعث تضعیف و فرسایش این سرمایه می­شود، شناسایی نموده و تقلیل دهند. پژوهش حاضر نیز در این راستا تلاش دارد تا تاثیر فساد را بر میزان سرمایه اجتماعی مورد بررسی و تحلیل قرار دهد. از این رو پرسش اساسی این پژوهش این است که فساد چگونه می­تواند بر سرمایه اجتماعی تاثیرگذار باشد؟ فرضیه­ای که در پاسخ به پرسش فوق در این رساله مورد آزمون قرار گرفته است، این است که فساد از طریق تضعیف اعتماد شهروندان و تقلیل مشارکت­های اجتماعی آن­ها در مجموعه­ای از شبکه­های جامعه مدنی، باعث کاهش سرمایه اجتماعی می­گردد.    کلید واژه‌ها: فساد، سرمایه اجتماعی، اعتماد اجتماعی، مشارکت اجتماعی، شبکه­های اجتماعی

هم زمان با شکل گیری جنبش سیاسی- اجتماعی اَعراب در کشورهای منطقه شمال خاورمیانه و خاورمیانه عربی که از آن به بهار عربی یاد می­شود، بحران سوریه نیز در سال 2011 میلادی آغاز گردید، در این بحران، جریان­های سیاسی- عقیدتی با حمایت بازیگران منطقه­ای پا به عرصه وجود نهادند؛ از جمله بازیگران و صحنه­گردانان اصلی این بحران، جریان­های سَلفی- تکفیری هستند. با توجه به این مهم، پژوهش حاضر به تحلیل چرایی تنوع جریان­های سَلفی – تکفیری در بحران سوریه پرداخته و درصدد پاسخ به این پرسش است که علل تنوع رویش جریان­های سلفی- تکفیری در بحران سوریه چیست؟ انگاره پژوهش حاضر این است که علل تنوع جریان­های سَلفی- تکفیری در بحران سوریه، اراده معطوف به قدرت است. برای رسیدن به این هدف، پژوهش حاضر با بهره­گیری از روش تحلیل گفتمان، چرایی این مسئله را مورد واکاوی قرار می­دهد. با بهره گیری از این روش، نقش قدرت در برساختن حقیقت­های تاریخی و انسانی گفتمان سَلفی- تکفیری مورد تبارشناسی قرار می­گیرد و تلاش می­شود تا رابطه­ی میان دانش/قدرت در یک صورتبندی دانایی(اپیستمه) با دیرینه شناسی و تبارشناسی گفتمان سَلفی – تکفیری و شکل­بندی گزاره­های موجود در این گفتمان و گسست و غیریت سازی آن از سایر گفتمان­ها مورد واکاوی قرار گیرد. با عطف توجه به رابطه میان دانش/قدرت در نظام دانایی گفتمان سَلفی-   تکفیری، علت تنوع این جریان­ها در بحران سوریه، تلاش برای کسب و مصادره قدرت است. روش تحقیق در این پژوهش، تحلیل گفتمان و ابزار گردآوری اطلاعات، کتابخانه ای است.

داعش به عنوان یک جریان سلفی و نیروئی انتحاری، نظم ژئوپلیتیک منطقه را برهم زده و در تلاش است با یک ایدئولوژی «انترناسیونالیستی»، مرزهای مبتنی بر سایس-پیکو را محو و دولتی جدید برقرار کند. بحرانی نوظهور و انسان ساخت که نقل را بر عقل مقدم می داند و ضمن برداشتی ظاهرگرایانه و گزینشی از قرآن و سنت، هرگونه اجتهاد و تاویل و تفسیر را رد می کند. این گروهک چند ملیتی انحصارگرا با خوانشی افراطی از مفاهیم بنیادین اسلامی، معتقد است که اسلام را باید مطابق فهم و برداشت پیشوایان سه قرن نخست اسلامی (خیرالقرون)، به عنوان یک حجت شرعی برای تمام زمان ها و مکان ها دریافت و اجرا نمود. در کنشگری و تشدید مواضع خصمانه این گروه چند ملیتی نمی توان نقش عوامل غیرایدئولوژیک منطقه ای و فرامنطقه ای را نادیده گرفت. مع الوصف، داعش برای استقرار خلافت مورد نظر خود رفتاری غیرانسانی، جنایاتی هولناک، خشونتی بی سابقه، کلاسیک، عریان، مستقیم و مضاعف از خود بروز داد. این طرز تفکر با صلح به عنوان یک اصل اخلاقی مخالف و مشتاق نسل زدایی است؛ در این راستا با ارائه معنایی مضیق از اسلام و مفهومی بسیار گسترده از کفر با جنائی کردن دین، تبدیل به یکی از منابع ایجاد تنش، خشونت مفرط و هویت یابی خاص در منطقه و بعضی از نقاط جهان شد. این جریان نوسلفی معتقد است که باید جهان سرتاپا کفر و ضلالت و «جامعه جاهلی» را به روش قهرآمیز نجات داد. گروهکی تکفیری-تروریستی که با استناد به آیه 123 سوره توبه، تندروهای جهان اهل سنت را به سوی مبارزه با مسلمانان غیروهابی اعم از شیعه و سنی به عنوان «دشمن نزدیک» و اولویت اصلی خود دعوت می کند. بر این اساس توانستند افراد زیادی از خاورمیانه، شمال آفریقا و سراسر جهان جذب کنند و ضمن توجیه مذهبی رفتار خود، تلاش کردند برای یارگیری بیشتر، خود را منجی اهل سنت معرفی کنند؛ اما دست کم بخشی مهمی از اندیشمندان جهان اهل سنت این گروهک را رد کرده و یا اینکه به خاطر شدت عمل و خشونت داعش سعی نموده از آن فاصله بگیرند. بنابراین روند رو به رشد ظهور جریان های تکفیری-تروریستی در منطقه و اقصی نقاط جهان، همگان را متوجه خطر فراگیر آن ها کرده است و نظر به مواضع و اقدامات ضد ایرانی داعش، بررسی عملکرد جریانات سلفی-تکفیری-تروریستی از اهمیت خاصی برخوردار خواهد بود و به تدوین استراتژی مناسب برای حفظ وحدت در بین مسلمانان و همچنین مقابله با جریان های افراطی و ایجاد امکان انتخاب های بیشتر و موثرتر برای کنترل و مهار آن ها از سوی جمهوری اسلامی ایران کمک خواهد کرد. لذا در این پژوهش به دنبال این پرسش خواهیم بود که مبانی فکری اقدامات خشونت آمیز داعش چه نسبتی با مبانی معرفتی و اعتقادی فِرق چهارگانه اهل سنت دارد. برای پاسخ به این پرسش از روش تحلیل توصیفی-تحلیلی و کتابخانه ای استفاده شده است.

چکیدهمقطع زمانی کودتای 28 مرداد 1332 تا انقلاب 1357، از مهم­ترین و حساس­ترین مقاطع زمانی تاریخ معاصر ایران محسوب می­شود. پس از کودتای 28 مرداد 1332، شاهد شکل­گیری روندی هستیم که در آن، همزمان با افزایش قدرت شخصی و مطلقه­ی محمد­  hy;رضاشاه، نیرو­ها و گروه­های اجتماعی خواهان مشارکت سیاسی، به­سمت طرح دیدگاه­ها و روش­های مبارزاتی براندازانه و غیر­مسالمت­آمیز پیش می­روند. به­عبارت دیگر، با شکل­گیری روندی که در نهایت، پس از سرکوبی قیام 15 خرداد 1342، به انسداد سیاسی در ساختار حکومت و قدرت انجامید، فضای عمومی جامعه (روح زمانه) به­سمت رادیکال­شدن و تقاضا برای ایجاد تغییرات بنیادین ساختاری سوق می­یابد. بدین­ترتیب، تلاش در جهت فهم این مسئله که تحت چه شرایطی و در جریان چه روند­هایی، فضای عمومی یک جامعه (روح زمانه) به­سمت انقلابی­گری و براندازی مناسبات موجود پیش می­رود و زمینه­های اجتماعی مناسب برای طرح مطالبات بنیادین سیاسی فراهم می­گردد، هدف اصلی این رساله را تشکیل می­دهد. سئوال اصلی رساله­ی حاضر این است که به استناد تحولات ایران، از کودتای 28 مرداد 1332 تا انقلاب 1357، چه نسبتی بین انسداد سیاسیو رادیکالیسموجود دارد؟ در پاسخ به سئوال فوق، این فرضیه مطرح می­گردد که به استناد تحولات ایران، از کودتای 28 مرداد 1332 تا انقلاب 1357، رادیکالیسمپژواکطبیعی انسداد سیاسیاست. این رساله با طرح مباحثی مربوط به تبیین گرایشات و رفتار­های سیاسی جریان­های مذهبی (اسلام سیاسی)، لیبرالیسم و چپ، و تحلیل علل و چگونگی شکل­گیری انسداد سیاسی در طی مقطع زمانی مورد مطالعه، و با تشریح چرایی و چگونگی ایجاد روح زمانه در قالب رادیکالیسم، در نهایت به تصدیق فرضیه­ی فوق دست می­یابد.واژگان کلیدی: ایران، انسداد سیاسی، رادیکالیسم، روح زمانه، انقلاب

  علیرغم توجهات زیادی که در محافل علمی و آکادمیک به بحث انقلاب و انقلابیگری معطوف شده است، مطالعه ضدانقلابیگری چه از بعد نظری و چه از لحاظ عملکردی کمتر مورد توجه پژوهشگران واقع گردیده است. رساله حاضر بهمنظور جبران این خلا پژوهشی تلاش نموده است تا با مطالعه و تحلیل مبانی نظری و تئوریک مفهوم ضد انقلابیگریپرداخته و پیامدها و ابعاد این پدیده را در عرصه عملی مورد بررسی قرار دهد. بدین ترتیب، پرسشی اساسی پیش روی این پژوهش این بوده است که ضد انقلابیگری در حوزه عمل بر چه پایه­های نظری و چه مبانی تئوریکی مبتنی است؟پژوهش حاضر ضمن بهره­گیری از چهارچوب نظری مکتب محافظه­کاری، در پاسخ به سوال اصلی تحقیق، این فرضیه را مورد بررسی و آزمون قرار میدهد که اگر چه مخالفت فلاسفه و اندیشمندان ضد انقلاب ریشه در مبانی نظری و استدلالهای مطرح شده در چهارچوب مکتب محافظه­کاری دارد، اما عملکرد ضد انقلابیون در تقابل با انقلابها، غالبابرخاسته از انگیزههای عینی و ملاحضات عملگرایانه بوده است.کلیدواژهها: ضد انقلابیگری، انقلاب، محافظهکاری، فلسفه سیاسی

بیلبل